De Aziatische hoornaar - een wespachtige invasieve exoot afkomstig uit China - is zeer schadelijk voor de biodiversiteit en de landbouw. Het beestje staat bovenaan de lijst van de te verdelgen insecten in Europa. Vooral voor bijen vormt deze Aziatische hoornaar - niet te verwarren met de nuttige Europese hoornaar - een grote bedreiging.
Deze wespachtige is in hoog tempo Europa aan het koloniseren en heeft Vlaanderen helaas ook bereikt. In het voorjaar verlaten de koninginnen hun schuilplaats en maken een nieuw nest. In een eerste fase is dit klein. Dergelijke nesten maken ze altijd op een beschutte plaats, heel vaak in door mensen gemaakt locaties: schuren, tuinhuisjes, afdaken, luifels, ...
Ook in struiken en hagen kan een koningin een nieuw nest maken. De voorjaarsnesten bevinden zich dicht bij de grond of op maximum enkele meter hoogte. In dit stadium van het nest is verdelging door een professionele verdelger nog eenvoudig uit te voeren. Onder het motto #kijkinuwkot is het belangrijk goed rond te kijken of je een Aziatische hoornaar of een nest terugvindt bij jou in de tuin of rond je huis.
Hoe herken je een Aziatische hoornaar?
Een Aziatische hoornaar is ongeveer 3,5 cm groot. Zij is vooral zwart van kleur. De kop heeft opvallend oranje plekken. Ook op het achterlijf heeft zij een oranje band, en de poten zijn half zwart, half geel van kleur. Dit laatste is een zekere manier om de soort te onderscheiden.
Regelmatig is er verwarring met de Europese hoornaar. Deze is groter, vooral roodbruin van kleur, maar heeft meerdere gele banden op het achterlijf. Ook de pootjes zijn volledig in de roodbruine kleur. De Europese hoornaar is nuttig, zachtaardig en moet zeker niet verdelgd worden!
Hoe herken je een nest van de Aziatische hoornaar?
Wanneer een koningin een nest begint te maken, zoekt ze een beschutte plaats. Eerst start ze met een raat van een drietal cellen en daarrond bouwt ze een bescherming. Deze heeft in het begin de grootte van een pingpongbal maar wordt snel groter en groter. Na enkele weken zal de bol al de grootte van een meloen hebben. Op het einde van het voorjaar, begin van de zomer, kan een nest de grootte hebben van een volleybal. De kleur van het nest is meestal lichtbruin.
In de zomer beginnen de werksters een tweede definitief nest te maken. Dit bevindt zich meestal in een hoge boomtop in de buurt van dit eerste nest. Deze nesten kunnen dan uitgroeien tot 1 meter groot. Door het bladerdek zijn deze nesten meestal zeer moeilijk te zien.
Wat moet je doen als je denkt een Aziatische hoornaar of een nest te zien?
Merk je een Aziatische hoornaar of een nest op? Dan is het belangrijk om snel én correct te handelen. Afhankelijk van de fase zijn er andere acties nodig.
Fase 1: Jonge koninginnen (voorjaar)
In het voorjaar vliegen jonge koninginnen uit om een nieuwe kolonie te starten.
Zie je een Aziatische hoornaar?
- Probeer een duidelijke foto te nemen
- Meld je waarneming via www.vespawatch.be
Na je melding wordt gecontroleerd of het effectief om een Aziatische hoornaar gaat. Is dat het geval, dan gaan speurders op zoek om ze te vangen en te doden voor ze een nest gaan maken.
Fase 2: Kleine (primaire) nesten
In de lente bouwen de koninginnen eerst een klein nest, meestal laag bij de grond (2 tot 3 meter hoog), bijvoorbeeld in bomen, tuinhuizen of onder dakranden. In dat geval moet de brandweer ingeschakeld worden. Maar let op: de manier van melden maakt een verschil.
Meld het nest eerst bij de dienst Omgeving via omgeving@kinrooi.be of via 089 700 300. De gemeente zorgt vervolgens voor de verdere opvolging en schakelt de brandweer in. Op die manier neemt de gemeente de kost van de interventie (€40) voor haar rekening.
Contacteer je zelf rechtstreeks de brandweer? Dan moet je als inwoner de interventiekost zelf betalen.
Fase 3: Grote (secundaire) nesten
In de nazomer en herfst ontstaan grote nesten, meestal hoog in bomen (tot 15 à 20 meter). De brandweer komt hier niet voor tussen. De gemeente schakelt een gespecialiseerde verdelger in die het nest veilig bestrijdt.
Heb je een individu van de Aziatische hoornaar gezien? Probeer dan een foto te maken en maak een melding op www.vespawatch.be. Binnen ongeveer 24 uur krijg je een bevestiging als het al dan niet over de Aziatische hoornaar gaat. Indien positief voor een individuele Aziatische hoornaar gaan speurders op zoek naar het nest en wordt er contact genomen om het nest te komen verdelgen.
Let op!
Een Aziatische hoornaar is heel beschermend naar haar nest toe en kan zeer gevaarlijk en in groep uithalen. Hou dus altijd ruim afstand van het nest. Als het nest in een tuinhuis of dergelijke hangt, is het aangeraden de ruimte niet meer te betreden. De professionele verdelgers zijn opgeleid en dragen speciale beschermkledij. Een wespenpak is onvoldoende.
